Oorzaken en risico's van stilstaand water op een plat dak

Blijft er na een regenbui een flinke plas water op uw platte dak liggen? In dit artikel onderzoeken we de dieperliggende oorzaken van wateraccumulatie en de serieuze risico's die dit met zich meebrengt voor uw woning.

Waarom blijft er water op een plat dak staan?

Het is een veelvoorkomend gezicht: grote plassen die uren of zelfs dagen na een regenbui op het dak blijven liggen. Hoewel een plat dak technisch gezien nooit 100% horizontaal is, gaat er in de praktijk vaak iets mis met de afvoer. De meest voorkomende oorzaak van water op plat dak is een verstopte afvoer door bladeren, takjes of mos. Wanneer de hemelwaterafvoer geblokkeerd is, kan het water nergens heen en vormt het dak een tijdelijk bassin.

Een andere structurele oorzaak is een onvoldoende afschot. Een goed geconstrueerd dak heeft een lichte helling richting de afvoerpunten. Als dit afschot door verzakking of een constructiefout niet meer optimaal is, ontstaan er 'kuilen' waar het water zich verzamelt. Lees voor meer informatie over de technische normen ook ons artikel „Hoeveel water mag er op een plat dak blijven staan?”.

De risico's van wateraccumulatie

Stilstaand water is meer dan alleen een ontsierend gezicht; het vormt een directe bedreiging voor de levensduur van uw dakbedekking en de stabiliteit van de gehele constructie. We onderscheiden hierbij drie hoofdcategorieën van risico's.

1. Mechanische belasting en instortingsgevaar

Water is zwaar. Eén vierkante meter water van slechts 10 centimeter diep weegt maar liefst 100 kilogram. Bij extreme regenval kan dit gewicht snel oplopen tot duizenden kilo's extra belasting op de dakbalken. Dit fenomeen noemen we wateraccumulatie. Als de constructie hier niet op berekend is, kan het dak gaan doorbuigen, wat het probleem verergert omdat er nog meer water naar het laagste punt stroomt. In het ergste geval kan dit leiden tot instorting.

2. Versnelde slijtage van de dakbedekking

Hoewel materialen zoals EPDM en bitumen waterdicht zijn, zorgt langdurig stilstaand water voor een versneld verouderingsproces. UV-straling wordt door het wateroppervlak gereflecteerd en geconcentreerd, wat de weekmakers in de dakbedekking kan aantasten. Bovendien zorgt de afwisseling van bevriezing en ontdooiing in de winter voor spanningen in het materiaal, waardoor scheurtjes kunnen ontstaan. Meer details over dit proces vind je in „Gevolgen van wateraccumulatie voor de dakbedekking”.

3. Lekkages en schimmelvorming

Waar water staat, zoekt het de weg van de minste weerstand. Kleine onvolkomenheden in de naden van de dakbedekking die normaal gesproken geen probleem vormen, worden onder constante waterdruk kritieke lekpunten. Eenmaal binnen veroorzaakt het vocht schade aan isolatiemateriaal, houten constructies en uiteindelijk aan uw plafond en muren, met schimmelvorming als gevolg.

Directe oplossingen voor water op plat dak

Wanneer u merkt dat het water niet wegloopt en de afvoeren vrij zijn, is het noodzakelijk om het water handmatig te verwijderen om schade te voorkomen. Een gespecialiseerde vlakzuigende dompelpomp is hiervoor het meest effectieve gereedschap. Deze pompen zijn ontworpen om water tot op enkele millimeters weg te zuigen, zodat het dak nagenoeg droog achterblijft.

Vlakzuigende Dompelpomp

169,50

Preventie en structurele verbeteringen

Om problemen in de toekomst te voorkomen, is regelmatig onderhoud essentieel. Het reinigen van de goten en het controleren van de bladvangers moet minimaal twee keer per jaar gebeuren. Voor een stapsgewijze aanpak kunt u kijken naar ons „Stappenplan: Zelf je dakgoten en afvoeren reinigen”.

Daarnaast spelen noodoverstorten een cruciale rol. Dit zijn extra uitsparingen in de dakrand die net iets hoger liggen dan de normale afvoer. Mocht de hoofdafvoer verstopt raken, dan kan het water via de noodoverstort wegstromen voordat het gewicht kritiek wordt. De werking hiervan wordt uitgebreid toegelicht in „De rol van noodoverstorten bij extreme regenval”.

Voor situaties waar wateroverlast vaker voorkomt, bijvoorbeeld door een verzakt dakdeel, kan een automatische pompoplossing uitkomst bieden. Door een pomp te combineren met een nauwkeurige watersensor, wordt het water direct afgevoerd zodra het een bepaald niveau bereikt.

Crab Vlotter Watersensor 3mm

99,50

Wanneer actie ondernemen?

Niet elke plas water is direct reden tot paniek. Als het water binnen 24 uur na een regenbui verdampt of alsnog wegloopt, is er meestal geen sprake van een constructief probleem. Blijft het water echter staan bij droog weer, of ziet u de dakconstructie zichtbaar doorbuigen? Dan is direct ingrijpen vereist. In sommige gevallen is een eenvoudige reparatie niet voldoende en moet u overwegen om de afwatering technisch te laten aanpassen. Raadpleeg hiervoor „Wanneer moet je een dakdekker inschakelen voor water op het dak?”.

Veelgestelde vragen over water op platte daken

Is het erg als er een kleine plas water op mijn platte dak blijft staan?

Een kleine plas (minder dan 5 mm diep) die binnen 24 uur verdwijnt, is meestal onschadelijk. Blijft het water langer staan of is de plas dieper, dan kan dit de dakbedekking aantasten en duiden op een slechte afwatering.

Hoe kan ik zelf water van mijn platte dak verwijderen?

De veiligste en snelste manier is het gebruik van een vlakzuigende dompelpomp. Gebruik nooit een schep of harde bezem, omdat u hiermee de dakbedekking kunt beschadigen, zeker bij koud weer wanneer bitumen kwetsbaarder is.

Wat is het maximale gewicht dat een plat dak kan dragen?

Dit verschilt per constructie, maar gemiddeld is een dak berekend op een tijdelijke belasting van 100 kg per m2 (inclusief sneeuw). Omdat water 1 kg per liter weegt, wordt deze grens bij een waterlaag van 10 cm al snel bereikt.

Kan een groendak helpen tegen wateroverlast?

Ja, een groendak werkt als een spons en vertraagt de afvoer van regenwater naar het riool. Echter, de onderliggende constructie moet wel geschikt zijn voor het extra gewicht van zowel het groendak als het vastgehouden water. Zie ook „Een groendak aanleggen tegen wateroverlast”.